Fulfillment modeli seçimi stratejik karardır
Türkiye'de pazaryeri satıcıları üç ana model arasında seçim yapar: pazaryeri lojistiği (Trendyol Express vb.), Amazon FBA/TR fulfillment ve kendi depo + anlaşmalı kargo. Her modelin stok kontrolü, maliyet yapısı ve çok kanallı uyumluluğu farklıdır.
Yanlış model seçimi sadece kargo maliyetini değil, stok görünürlüğünü ve iade sürecini de etkiler. Çok kanallı satış yapan satıcılar için merkezi stok kaynağı hangi modelde mümkün, önce bunu değerlendirin.
FBA / pazaryeri lojistiği avantaj ve dezavantaj
Avantajlar: hızlı teslimat rozeti, depo yatırımı yok, ölçeklenebilir kapasite, müşteri hizmeti ve iade lojistiği dahil. Dezavantajlar: stok kontrolü sınırlı, uzun süreli depolama ücreti, iade stoğuna doğrudan erişim zor, çok kanallı envanterde «FBA stoğu» ayrı havuz.
Amazon FBA ile Trendyol'da aynı fiziksel stok satılamaz; iki ayrı envanter havuzu yönetilir. Bu, SSOT karmaşıklığını artırır.
Kendi depo modeli
Avantajlar: tam stok kontrolü, anlık sayım ve düzeltme, çok kanallı tek envanter, özel paketleme ve marka deneyimi. Dezavantajlar: depo kirası, personel, ekipman yatırımı, teslimat hızı rekabeti.
Günde 30-300 sipariş bandında kendi depo çoğu Türk satıcısı için en esnek modeldir. 300+ siparişte 3PL (üçüncü parti lojistik) hibrit seçenek olarak değerlendirilir.
- Depo maliyeti: kira + personel + ekipman + fire
- Kargo anlaşması: desi bazlı toplu indirim
- Teslimat SLA: same-day veya ertesi gün hedefi
- İade: doğrudan depoya, hızlı quarantine süreci
Hibrit model: en yaygın gerçek
Çoğu büyüyen satıcı hibrit çalışır: hızlı dönen SKU'lar kendi depoda, yavaş dönen veya Amazon odaklı SKU'lar FBA'da. Kritik nokta: her havuz ayrı stok kaydı tutar, transfer hareketleri kayıtlı olmalıdır.
FBA'dan kendi depoya veya tersi stok transferi «internal hareket» olarak SSOT'ta işlenir. Transfer süresi boyunca her iki havuzda da satışa kapatma kuralı uygulanır.
Karar matrisi
Kendi depo seçin: çok kanallı satış, özel paketleme, hızlı iade işleme, stok kontrolü öncelikli. FBA/lojistik seçin: tek kanal (Amazon), hızlı ölçeklenme, depo yatırımı yapmak istemiyorsunuz.
Maliyet karşılaştırması sadece kargo ücreti değil: depolama, iade, stok bağlama süresi ve oversell maliyeti dahil edilmelidir. 12 aylık toplam fulfillment maliyeti (TCO) hesaplayın.
Sık sorulan sorular
Trendyol Express ile kendi depo birlikte kullanılır mı?
Evet, SKU bazında seçim yapılabilir. Ancak stok havuzları ayrı tutulmalı; aynı SKU hem Trendyol Express hem kendi depoda «tek stok» gibi yönetilmemelidir.
FBA stoku çok kanallı platforma bağlanır mı?
Amazon FBA stoğu genelde sadece Amazon kanalına bağlıdır. Diğer kanallar için ayrı havuz gerekir. Merkezi platformda «FBA havuzu» ayrı lokasyon olarak tanımlanır.
Küçük satıcı hangi modelle başlamalı?
50 sipariş/gün altında ev/ofis depo + anlaşmalı kargo en düşük sabit maliyetlidir. Büyüdükçe 3PL veya pazaryeri lojistiği değerlendirilir.
Pillar rehber
Birden fazla kanalda satış yapan ekiplerin en büyük riski oversell'dir. Merkezi stok + doğru eşleştirme + anlık push üçlüsü bu riski minimize eder.
Stok senkronizasyonu: oversell'i önlemek
