Metrik çokluğu karar felcine yol açar
Pazaryeri panelleri onlarca grafik sunar; operasyon ekibi hangisinin aksiyon ürettiğini bilmezse raporlama ritüele dönüşür. İyi KPI seti az sayıda, sahipli ve eşik değerli metriklerden oluşur.
Metrikleri dört ailede toplayın: büyüme (trafik, dönüşüm), operasyon (SLA, iade), finans (net marj, birim ekonomi), altyapı (sync sağlığı). Her aileden en fazla üç metrik günlük takip listesine girer.
Büyüme ve görünürlük metrikleri
Görüntülenme, tıklama, sepete ekleme ve dönüşüm hunisi kanal bazında ayrı izlenmelidir. Buy Box oranı (Amazon) veya benzeri rekabet metrikleri fiyat stratejisinin geri bildirimidir.
Organik vs sponsorlu trafik ayrımı yapılmadan ROAS yorumlanamaz. Yeni kanalda ilk 90 gün «büyüme» yerine «operasyon stabilitesi» metriklerine ağırlık verin.
Operasyon ve finans KPI'ları
Operasyon: ortalama kargolama süresi, iptal oranı, iade oranı, müşteri mesaj yanıt süresi, ceza/ihlal adedi. Finans: kanal bazlı net marj, birim başına lojistik maliyet, kampanya ROI, nakit dönüş süresi.
Net marj paneldeki «satış» tutarından değil; komisyon, kargo, iade ve reklam kesintisi sonrası hesaplanmalıdır. Finans ve operasyon aynı tanımı kullanmazsa KPI toplantısı verimsiz geçer.
- GMV vs net gelir ayrımı
- Kanal başına contribution margin
- İade oranı (adet ve tutar bazlı)
- Stok devir hızı
Altyapı ve sync metrikleri
Teknik ekip için: push başarı oranı, sipariş çekme gecikmesi, stok sapma yüzdesi. Bu metrikler iş metriklerini önceden etkiler; sync bozukken dönüşüm analizi anlamsızdır.
Leading vs lagging ayrımı yapın: stok sapma uyarısı leading, ceza lagging göstergedir. Dashboard'da her lagging metrik için bir leading erken uyarı eşleştirin.
Raporlama ritmi ve sahiplik
Günlük: operasyon snapshot (SLA, sync, açık sipariş). Haftalık: kanal karşılaştırma ve marj. Aylık: strateji (kategori performansı, yeni kanal değerlendirmesi). Her metriğin tek sahibi (isim) olmalıdır.
Vanity metrik tuzağından kaçının: takipçi sayısı, ham GMV artışı aksiyon üretmez. «Bu hafta neyi değiştirdik ve hangi KPI etkilendi» sorusuna cevap veren raporlama disiplini hedeflenmelidir.
Sık sorulan sorular
Minimum viable dashboard kaç metrik içermeli?
Başlangıç için 8–12 metrik yeterli: kanal başına dönüşüm, net marj, stok sapma, geç kargo oranı, iade oranı, sync başarı, açık sipariş sayısı.
Panel verisi ile SSOT verisi çelişirse?
SSOT finans ve stok için kaynak; panel verisi büyüme hunisi için. Mutabakat kuralları önceden tanımlanmalı, çelişki weekly review gündeminde çözülmelidir.
KPI hedefleri nasıl belirlenir?
Geçmiş 90 gün baseline + sezon katsayısı; kanal benchmark raporları varsa referans alın. İlk çeyrekte agresif büyüme yerine operasyon stabilitesi hedeflenmesi önerilir.
Pillar rehber
Pazaryeri yazılımı seçerken «kaç kanal bağlanıyor?» sorusundan önce «operasyonu tek merkezden yönetebiliyor muyuz?» sorusunu sorun.
Pazaryeri yönetimi: kanal değil, operasyon
