Brüt marj yanıltmasın
Satış fiyatı − maliyet = brüt marj. Pazaryerinde bu yeterli değildir: komisyon, kargo sübvansiyonu, iade, reklam (internal ads) ve ceza brüt marjı eritir.
Kanal A %40 brüt, Kanal B %30 brüt görünürken B'nin net marjı daha yüksek olabilir; komisyon yapısı farklıdır.
Tam maliyet kalemleri
Ürün maliyeti (COGS), pazaryeri komisyonu, ödeme hizmeti, gidiş kargo, iade kargo, depo işçiliği, paketleme, reklam payı ve amortisman (opsiyonel) tam set oluşturur.
Sabit giderleri (kira, maaş) ürün bazına dağıtmak activity-based costing ile yapılır; basit oran dağıtımı hatalı SKU kararı verir.
- Sipariş başına ortalama kargo (desi ağırlıklı)
- İade oranı × ortalama iade maliyeti
- Kanal reklam ROAS hedefi
Kanal kırılımı raporu
Aynı SKU'nun kanal bazında net marjını yan yana görün. Düşük marjlı kanalda fiyat artışı veya listeleme kapatma kararı veriyle alınır.
Kampanya döneminde geçici negatif marj stratejik olabilir; ancak süre ve hacim limiti önceden tanımlanmalıdır.
SKU segmentasyonu
BCG benzeri matris: yüksek ciro-yüksek marj (koru), yüksek ciro-düşük marj (iyileştir), düşük ciro-yüksek marj (büyüt), düşük ciro-düşük marj (çıkar).
Uzun kuyruk SKU'lar toplam cironun %20'sini oluştururken operasyon yükünün %50'sini tüketebilir; çıkarma kararı kârlılığı artırır.
Aylık kârlılık ritmi
Ay kapanışında kanal P&L, en kârsız 20 SKU ve iade etkisi üçlü rapor. Finans ve operasyon aynı tabloda buluşmalıdır.
Tahmin (forecast) ile gerçekleşen marj sapması erken uyarı verir; komisyon değişikliği veya kargo zammı anında modele yansıtılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kârlılık analizi hangi sıklıkla yapılmalı?
Operasyon haftalık flash rapor, finans aylık tam kapanış. Kampanya döneminde günlük marj izleme gerekebilir.
Reklam maliyeti siparişe nasıl bağlanır?
Platform içi reklam raporunu SKU veya kampanya ID ile sipariş verisine join edin. Son tık modeli pazaryerlerinde sınırlı olabilir; kanal raporunu esas alın.
Negatif marjlı ürün satmaya devam edilmeli mi?
Stratejik hariç (yeni müşteri kazanımı, stok eritme) hayır. Süre sınırı olmadan negatif marj sürdürülebilir değildir.
ERP olmadan kârlılık takibi mümkün mü?
Excel ile başlanabilir ancak çok kanallı büyümede hata artar. Merkezi commerce ops platformu veri birleştirmeyi kolaylaştırır.
Pillar rehber
Yüksek ciro düşük marjla sonuçlanabilir. Komisyon, kargo, iade ve kampanya maliyetlerini SKU seviyesinde görmek stratejik kararları mümkün kılar.
Kârlılık analizi: ciro değil net marj
